Dünyanın ilk gökdelenleri

Yemen, kutsal kitaplarda inşa ettikleri yüksek binalarla tarif edilen Ad kavminin yaşadığı ülke.
Çamurdan olmasına rağmen yüz yıllardan beri ayakta kalabilen ve içinde hâlâ yaşamın sürdüğü dünyanın ilk gökdelenlerine de ev sahipliği yapıyor. Yemen’in dünya kültür mirasına sunduğu tarihin bilinen en eski gökdelenleri görenleri hayran bırakmaya devam ediyor.


Tarihi kayıtlara göre ilk gökdelenler, bugünkü Yemen’in kuzeyindeki Hadramut bölgesinde yaşamış Hadramiler tarafından çölden gelen saldırılardan korunmak amacıyla inşa edilmiş. Demir kullanılmadan sadece çamurdan ve kerpiçten yapılan bu ilginç evler, günümüzün çelik konstrüksiyonlu yapılarıyla alay edercesine dimdik ayakta duruyor. Bu baş döndürücü ve çarpıcı mimarinin en güzel örneklerinden biri geçmişi 2 bin 500 yıl öncesine kadar uzanan Yemen’in başkenti Sana’da bulunuyor. Dünyada bir benzeri olmayan bu yapıların başkent Sana’da 6-7 katlılarına, Hadramut ve Şibam bölgelerinde ise 10-12 katlılarına rastlamak mümkün. Sana’nın “Babül Yemen” olarak adlandırılan surlarla çevrili bölgesi içinde geleneksel mimaride inşa edilmiş, tarihi ve kültürel değeri olan 6 bin 500 kadar bina bulunuyor. Modern hayatın ortasında sıkışıp kalan bu büyülü şehir “Eski Sana” olarak biliniyor.

Yer yer taş işçiliğinin enfes örneklerinin de görüldüğü Eski Sana’da, genellikle birbirine bitişik tarzda inşa edilen orijinal yapılar sabah ve akşam güneşini alacak şekilde konumlandırılmış. Binalar, gecenin soğuğundan ve günün kavurucu sıcağından sakinlerini ustalıkla koruyabiliyor. Üst katlarda, alt katlara oranla daha büyük pencereler kullanılırken; duvarların içine yerleştirilmiş boşluk ve kanallar yardımıyla alt katlar aydınlatılıyor ve havalandırılması sağlanıyor. Pencereleri olağanüstü vitray ve rengârenk camlarla bezenmiş binaların bahçelerini selvi ağaçları, bahçe duvarlarını ise sarmaşık ve begonviller süslüyor.

Çamur ve taş işçiliğinin zirveye çıktığı tarihî kentin silüetinde yüksekliği 150 metreyi bulan minareler iz bırakıyor. UNESCO’nun Dünya Kültür Mirası Listesi’nde yer alan dünyanın en eski apartmanlarında bugün hayat devam ederken, yöre halkı asırlar öncesinin inşaat teknikleriyle çok katlı evler yapmaya devam ediyor.

Ülkenin sahip olduğu bu eşsiz kültür hazinelerini görmek için her yıl yüz binlerce kişi Yemen’i ziyaret ediyor.

Paylaş

Furkan Özden

Blog dünyası ile 2009 yılında tanıştım. Bloğumda haftada en az bir yazı yayımlıyorum. Yazdığım yazıları beğendiyseniz beni Twitter'dan (@frknzdn) takip edebilirsiniz. Daha fazlası için hakkımda sayfasını ziyaret edin.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bunlar da hoşunuza gidebilir...